آچار فرانسه
Blog
 نقطه‌گذاري

براي‌ نقطه‌گذاري‌ در خط فارسى‌ ضوابط مدونى‌ وجود ندارد و مؤلفان‌ و مترجمان‌ در اين‌ باره‌ اختلاف‌نظر دارند، اما مواردي‌ هست‌ كه‌ رعايت‌ آنها در نوشتار ضروري‌ است‌. توضيح‌ مختصري‌ دربارة هر يك‌ از اين‌ علامتها:
ويرگول، نشانة مكث‌ كوتاه‌ است‌ و عموماً در اين‌ موارد به‌ كار مى‌رود: الف‌ براي‌ جدا كردن‌ چند كلمة معطوف‌ به‌ يكديگر. مثال‌: كتابهاي‌ شفا، قانون‌، دانشنامة علايى‌ و... از آثار ابن‌ سينا است‌؛ ب‌ براي‌ جدا كردن‌ِ اطلاعات‌ كتاب‌شناسى‌ِ يك‌ مأخذ از يكديگر. مثال‌: ابن‌ اسفنديار، محمد، تاريخ‌ طبرستان‌، به‌ كوشش‌ عباس‌ اقبال‌ آشتيانى‌، تهران‌، 320ش‌، ص‌ 9؛ ج‌ براي‌ جدا كردن‌ اجزاء جمله‌هاي‌ طولانى‌ ساده‌، يا جدا كردن‌ جمله‌هاي‌ پيرو از جملة پايه‌ در جمله‌هاي‌ مركب‌. مثال‌: آب‌ انبارهايى‌ كه‌ در مناطق‌ كوهستانى‌ و دشتها، نزديك‌ چشمه‌ها يا مظهر قناتها، ساخته‌ شده‌اند، به‌ وسيلة مجرايى‌ كه‌ از مظهر قنات‌ يا چشمه‌ به‌ مخازن‌ مى‌پيوندد، پر مى‌شوند؛ د - بعد از مدخل‌ مقالات‌؛ ه - بين‌ ضبطهاي‌ مختلف‌ مدخل نقطه "." نشانة مكث‌ كامل‌ است‌ و در پايان‌ جمله‌هاي‌ كامل‌ گذاشته‌ مى‌شود.
دو نقطه‌ ":" نشانة تفصيل‌، توضيح‌، يا نقل‌ قول‌ است‌. مثال‌: عناصر چهارگانه‌ اينها هستند: آب‌، آتش‌، باد و خاك‌. مثال‌ ديگر: امپدكلس‌ در متون‌ اسلامى‌: انباذقلس‌.... مثال‌ ديگر: آب‌ انبار ابن‌ بلخى‌: حوض‌، يعنى‌ به‌ گفتة ابن‌ بلخى‌، حوض
گيومه‌ « » نشانة نقل‌ عين‌ عبارت‌ است‌. مثال‌: فردوسى‌ گويد: «ستايش‌ كنم‌ ايزد پاك‌ را / كه‌ گويا و بينا كند خاك‌ را». اين‌ نشانه‌ براي‌ عنوان‌ مقالات‌ِ مورد استناد و برجسته‌ نمودن‌ و مشخص‌ كردن‌ِ اصطلاح‌ يا نام‌ يا عنوان‌ و جز آن‌ نيز به‌كار مى‌رود.
نشانة پرسش‌ "؟" علاوه‌ بر استفهام‌، در مقام‌ حدس‌ و گمان‌ و ترديد به‌ ويژه‌ در ضبط كلمات‌ يا ارقام‌ به‌ كار مى‌رود. مثال‌: شيخ‌ مصلح‌الدين‌ مشرف‌الدين‌؟ سعدي.

پرانتز براي‌ مشخص‌ كردن‌ مآخذ داخل‌ متن‌ يا سالهاي‌ ولادت‌ و وفات‌ يا بندهاي‌ توضيحى‌ يا مطالب‌ فرعى‌ به‌كار مى‌رود.
قلاب‌ يا كروشه‌ براي‌ الحاق‌ يا اصلاح‌ يا توضيح‌ احتمالى‌ يا افزودن‌ افتادگيها در يك‌ متن‌ است‌. مثال‌: احمد مقدمات‌ سفر را فراهم‌ كرد و فرداي‌ آن‌ روز به‌ مسافرت‌ رفت
خط تيرة بزرگ‌ يا دَش‌ - براي‌ مجزا كردن‌ عبارت‌ يا جملة معترضه‌ است‌. مثال‌: براي‌ انجام‌ دادن‌ اين‌ كار - همان‌طور كه‌ مى‌دانيد - يك‌ روز فرصت‌ داريد.
خط تيرة كوچك‌ يا هايفن‌ - در تاريخها، اعداد و كلمات‌ وقتى‌ كه‌ لفظِ «تا» يا «به‌» حذف‌ شده‌ باشد، به‌ كار مى‌رود. مثال‌: الف‌ ابونصر فارابى‌ 59-39ق‌، يعنى‌ زندگى‌ او از 59 تا 39ق‌ بوده‌ است‌؛ ب‌ راه‌آهن‌ تهران‌ - قم‌؛ ج‌ - بعد از حروف‌ ابجد كه‌ به‌ جاي‌ شماره‌ به‌ كار مى‌روند.
سه‌ نقطه‌ "..." نشانة كلمات‌ يا جمله‌هاي‌ محذوف‌ است‌. مثال‌: در تهران‌ انواع‌ وسايط نقليه‌ از قبيل‌ اتوبوس‌، تاكسى‌، مينى‌بوس‌ و... دائماً در حركت‌اند.
نقطه‌ ويرگول‌ "؛" نشانة مكث‌ بيش‌ از ويرگول‌ و كمتر از نقطه‌ است‌. براي‌ جدا كردن‌ تركيبهاي‌ معطوف‌ به‌ يكديگر و نيز جدا كردن‌ مآخذ پايان‌ مقاله‌ از يكديگر به‌ كار مى‌رود.
. . .
متن بالا از این صفحه نقل شده است. گفتم که اگر نکات بیشتر خواستید خودتان مراجعه نمائید.

Subscribe to Feed
پیام فرهنگی پیام بازرگانی وبلاگشهر فارسی آرشیو موضوعی